Column Binnenlands bestuur 07 05 2004
Op de voortreffelijke website www.geheugenvannederland.nl prijkt temidden van veel meer moois een grote collectie cartoons van Peter van Straaten.
Wie de rijke verzameling doorneemt, ziet alle politieke toppers van toen en nu de revue passeren. Een van de uitschieters betreft het aantal cartoons over voormalig minister van Financiën Onno Ruding. Maar liefst 69 keer figureert hij in de collectie, tegenover bijvoorbeeld slechts vier cartoons over de huidige minister van Financiën, Gerrit Zalm.
Het zijn weinig vleiende portretten van Ruding. Hij aanbidt het financieringstekort. Ruding is de tuinman, die snoeit in lente, zomer, herfst en winter. Als kasbewaarder kijkt hij ijzig door een loket van gepantserd glas. Hij is een kille bezuinigingsautomaat waar alleen maar geld ingaat, maar zelfs geen bedankje uitkomt. Een profeet, die maar één woord predikt: bezuinigt! Ruding; een vampier.
De weinige cartoons over Zalm zijn veel milder. Een keer voert hij broodkruimels aan de drie eendjes 'zorg, onderwijs en veiligheid' en houdt ondertussen een zwerm krijsende vogels op afstand. Een keer trekt hij een Florijnvormig bot zijn hondenhok in, vechtend met andere honden. Twee keer wordt Zalm afgebeeld als een begerenswaardige vrouw die al bijna ontkleed is. Alleen een laatste kledingstuk houdt hij/zij nog tegen zich aangeklemd, met opdruk 'De Zalmnorm'. Een begerige kalende, bebrilde minnaar tracht het af te rukken. Bijschrift: Niet doen Ad, wat hadden we nou afgesproken!? Is het verschil in aantal en de toonzetting tussen beide tijdsperioden te verklaren? Zeven jaar no-nonsense versus zeven jaar Paars.
De financiële keuzen van Paars waren niet per se 'burgervriendelijker' dan de bezuinigingen van Ruding. Het verschil lijkt niet in het beleid zelf te liggen. Misschien is het verschil dat Ruding de éérste minister van Financiën was, die daadwerkelijk de beheersing van het tot ruim tien procent BBP opgelopen financieringstekort doorzette, ook toen dat niet-populaire keuzen vergde. Lagere sociale zekerheidsuitgaven en reële korting van ambtenarensalarissen. Subsidiebeëindiging, beperking van open-einderegelingen en strikte budgetdiscipline. Ruding zorgde met zijn beleid voor een waterscheiding door het tekort omlaag te brengen, zelfs toen de gasbaten met miljarden tegenvielen.
Dit beleid heeft de acceptatie van 'strikte rekenmeesters op Financiën' nadien vergroot. Daarop kon worden verder gebouwd door Kok met zijn WAO-ingreep en 'mid-termreview' en later Zalm, zonder dat zij vereeuwigd zijn als vampier, wandelend snoeimes of botte kassier. Ruding echter, de eerste in de rij van moderne tekortbewakers, gaat in de cartoons de geschiedenis in als kille rekenmeester. Door hem is het echter wel geaccepteerd dat budgettaire doelen object van regeringsbeleid zijn.
Dit jaar is de vraag actueel of Nederland er in zal slagen ook Europa te winnen voor zo'n strikte beheersing van het EMU-saldo bij de totstandkoming van de Europese Grondwet. Aan Zalm de taak in Europa dezelfde waterscheiding aan te brengen als Ruding eerder in Nederland. Met welke cartoons zal Zalm de geschiedenis ingaan?
Geen opmerkingen:
Een reactie posten