vrijdag, december 02, 2005

Rijk rekenen

Column Binnenlands Bestuur dd 2 december 2005

Zalm meldt een financiële meevaller, de PvdA wil deze benutten om de lasten verlichten, 'zo kennen we de PvdA weer', Zalm houdt voet bij stuk. Ziehier de discussie van vorige week in een notendop. En er klopt helemaal niets van. Ten eerste, er is geen meevaller. Ten tweede, de PvdA is allang geen partij van ‘tax and spend’ meer. En ten derde, Zalm houdt geen voet bij stuk.
Is er een meevaller? Het tekort over 2005 (het EMU-saldo) lijkt minder groot dan gedacht, maar er is nog altijd een tekort!. De reden? Tijdelijk duurdere olie verhoogt de aan olieprijzen gekoppelde aardgasontvangsten, maar dat is echt tijdelijk. En vooral de hoger dan geraamde belastingontvangsten vallen niet echt mee, integendeel. Wat is er aan de hand? Wie meer belasting vooruit betaalt dan achteraf nodig blijkt, krijgt het teveel betaalde terug, plus 5% rente. Slim calculerende ondernemers hebben daarom bewust teveel belasting betaald, wat nu voor het rijk een meevaller lijkt. De zure grap voor de schatkist is dat ondernemers in 2006 waarschijnlijk grote bedragen terugontvangen, met een rente van 5%, hoger dan welke bank ook vergoedt. Ook de Consumentenbond tipt haar lezers deze maand bewust teveel belasting te betalen en zo rentewinst te boeken. De BV Nederland betaalt uit. Zo verrekenen we onszelf in 2005 rijk - nee : minder arm.
Tweede misverstand, dat van PvdA en ‘tax and spend’. Ook al niet waar. Wie nu nog zulke verhalen uit de oude doos bezigt over de PvdA doet intellectueel zoveel onrecht aan de koers van die partij dat er alleen maar politieke retoriek achter schuil kan gaan. En dat zij dan maar zo, maar fair is het niet. De PvdA kan nauwelijks minder fiscaalconservatief worden genoemd dan het CDA of de VVD met wie van 1989-2002 werd geregeerd. De partij streeft handhaving van EMU-afspraken na, durft wrange ombuigingen te verdedigen (lees het bijna akkoord van 2003 tussen Balkenende en Bos maar na, het scheelt geen budgettaire haar met het latere regeerakkoord). Zo je de PvdA wat wil verwijten, is dat ze nauwelijks onderscheidend meer is van andere grote partijen. Ze heeft zich schijnbaar geschikt in de dominantie van het EMU-saldo-denken. Een beetje meer Keynesianisme zou haar meer onderscheiden.. Nu is de grap dat ook elders oude, achterhaalde beelden bestaan. Bijvoorbeeld over Clinton en Bush. Onder welke president zijn de beste budgettaire prestaties geleverd in de VS ? Keihard aantoonbaar : Clinton. Hij maakte een einde aan de jarenlange overheidstekorten en onder hem schreef het land enkele jaren zwarte cijfers. Onder welke President zijn de uitgaven én het tekort verreweg het hardst gestegen? Juist, Bush, nota bene gesteund door een republikeinse meerderheid in het gehele Congres. Maar oude beelden zijn hardnekkig.
O ja, en Zalm. Die houdt geen voet bij stuk, de hand gaat van de knip. Net als in het budgettaire rampjaar 2001 toen bij Voorjaarsnota de miljarden werden uitgestrooid in het preverkiezingsjaar wordt ook Voorjaarsnota 2006 een laat Sinterklaasfeest als gevolg van alle verkiezingskoorts bij de grote partijen. Deze geschiedenis herhaalt zich - vrees ik- wel.

Geen opmerkingen: