Column Binnenlands Bestuur dd 10 juni 2005
Abstracte getallen komen tot leven wanneer we ze terugvertalen naar behapbare omvang. Zo blijkt onze miljardenafdracht aan de EU per hoofd van de bevolking netto 181 euro per jaar. Ongeveer de helft van de 15 oude Europese landen draagt af, de Finnen spelen quitte en de andere helft ontvangt, waaronder onze zuiderburen, 72 euro per hoofd. Domme Hollanders?
Een andere som. Heroïne verstrekken op recept voor zwaar verslaafde junks is €13.000 voordeliger dan de huidige methadonprogramma’s. Ieder jaar dat een junk zorgenvrij door het leven gaat zou zijn crimineel gedrag sterk afnemen en zou er nog steeds €13.000 overschieten. Daarvan kun je een héél lang weekend naar Parijs, eindelijk de Belle Etoile Suite in Hotel Meurice boeken, lunchen op Altitude 95 en dineren bij Alain Senderens. En dan nog is die €13.000 waarschijnlijk niet helemaal op. Maar goed, de rekenfout is dat er niet genoeg junks zijn om ons allemaal zo’n weekend te kunnen veroorloven. Als we ruim duizend verslaafden helpen, een opbrengst van zo’n 13 miljoen, schieten we er allemaal een euro per jaar mee op. Een zak dropjes, niet meer. Maar die duizend geven we wel een menswaardiger bestaan, autoruitjes blijven heel en oma kan veiliger over straat.
Mijn weekend Parijs moet dus van Zalm komen, nu hij onze Europese afdracht gaat bevechten. Maar willen we dat wel? Besteedt Europa het budget niet wijs? Zouden wij het beter doen?
Ik bezocht pas een van de nieuw toetredende landen waar politiek en ambtenaren met volle inzet bezig zijn het landsbestuur inclusief de overheidsfinanciën op orde te brengen. Het kostte hen grote offers, niet alleen omdat ze persoonlijk keihard moesten werken om aan de gestelde opgaven te voldoen, maar ook om de burgers van het land te overtuigen dat aansluiting bij Europa deze offers waard was. In oude krakkemikkige kantoren, met afgebladderde muren en een schrijnend gebrek aan hulpmiddelen (wel een pc, geen financiële software) werkte men daar met volle inzet. Ook ambtenaren die kansen hadden op een beter betaalde baan in de private sector bezetten hun post met trots en elan. Want ze geloofden in toetreding tot de EU als beslissende stap van communisme naar democratie en namen daarvoor gretig advies en hulpmiddelen aan uit Europese programma’s. Natuurlijk, soms ook in hun eigen belang, dan konden ze een keer naar Brussel en een paar honderd euro overhouden van hun dagvergoeding (soms een maandsalaris). Maar ze lieten zich niet murw maken door de opeenvolgende auditteams van EG-ambtenaren die vanuit drie verschillende hoeken liefst twee keer per jaar alle bestedingen kwamen navorsen. Die steeds weer nieuwe lijstjes met vragen opstelden om de laatste cent Europese subsidie te controleren.
Eigenlijk wil ik helemaal niet dat mijn €181 wordt gehalveerd door een Thatcheriaanse opstelling van Nederland in Europa. Wat zouden we hier doen met dat geld? Weer een brede maatschappelijke discussie over Europa via een batterij communicatieconsultant? Neen, laat mijn geld dan maar Europees besteed worden. Oja, en haal die junks uit de criminaliteit; Parijs betaal ik zelf wel.
