Column Binnelands Bestuur dd 21 oktober 2005
Deze weken behandelen parlement en gemeenteraden de begrotingen 2006. Wie interesse heeft dat te volgen kan de begrotingen van de rijksoverheid kopen, de losse delen tezamen kosten bijna 1000 euro maar bij een abonnement op alle begrotingen is een fikse korting mogelijk. Dan maar naar het internet. Hoe toegankelijk is de rijksbegroting op internet ? Dat valt niet mee – helaas.
Kort voor de zomer werd de website van het parlement uitgeroepen tot de slechts toegankelijke. Sportief nam kamervoorzitter Wijnglas de bijbehorende trofee in ontvangst en beloofde beterschap. Maar daar moeten we dus nog maar even niet zijn.
Bij de departementen dan? Op diverse startpagina’s van departementen staan kopjes als begroting of Prinsjesdag, bij andere is de begroting te vinden achter een button als ‘dossier’ of via de zoekfunctie. Doorgaans is zo de begroting 2006 wel te vinden, een link naar oudere is er heel soms. Suppletore begrotingen en jaarverantwoordingen zijn lastig te traceren maar de volhouder lukt het wel. Wie wil zien hoe bijvoorbeeld de begroting 2004 van een departement er uit zag, welke suppletore begrotingen nadien zijn ingediend en welke beleidsresultaten uiteindelijk geboekt wacht een hels karwei, meer dan redelijk is om te spreken over een ‘toegankelijke begroting.
Maar er is hoop. Sinds kort is rijksbrede site rijksbegroting.minfin.nl. geheel vernieuwd. Dit is een stap voorwaarts omdat daar alle rijksbegrotingsstukken zullen worden gepost, ook suppletore en verantwoordingen. En zeker als begrotingsstukken over meerdere jaren daar te vinden zijn is dit een mooie verbetering. Maar voldoende?
Ten eerste valt op dat de geposte stukken alleen door ze te printen aan elkaar te verbinden zijn. Belangstellende kunnen dus alleen een cijferoverzicht maken door heel veel stukken te printen. Directe links met verwijzingen naar eerdere jaren of begrotingen van andere departementen ontbreken. Ook staan in de begrotingsteksten wel doorverwijzingen naar belangrijke beleidsnota’s die nodig zijn om de voorstellen te beoordelen maar een hyperlink ontbreekt. Dat zou veel beter kunnen!
Ten tweede zou het gewenst zijn dat geïnteresseerden die geen lange lappen tekst willen lezen een eenvoudige cijferdatabase kunnen raadplegen met begrotingsdata. Dat systeem bestaat al meer dan tien jaar, het Interdepartementaal Budgettair Overlegsysteem maar is slechts te raadplegen voor geautoriseerde departementsambtenaren. Een publieksversie ervan wordt node gemist.
Ten derde zou een mogelijkheid tot interactie tussen begrotingsopstellers en burgers nieuwe kansen scheppen voor interactieve beleidsvorming. Bijvoorbeeld op de website van de Pvda is door leden en criticasters levendig gediscussieerd over de ‘Beterbegroting’. Kunnen burgers dat in de toekomst ook doen over de rijksbegroting?
Eigenlijk ben ik heel benieuwd of het rijk van gemeenten kan leren. Wie wijst me op de beste gemeentelijke website waarop ik zou kunnen terugvinden zaken als gemeentelijke budgettaire kerncijfers van meerdere jaren, slim gekoppelde beleidsmatige en budgettaire informatie en als klap op de vuurpijl de mogelijkheid voor een burger om interactief mee te denken? Uw tips zijn mogelijk tot 1 december, daarna doe ik u verslag van de best toegankelijke gemeentelijke begroting.
