Bruggenbouwers

Column Binnelands bestuur dd 3 februari 2006
Terwijl de (lokale) politieke partijen zich warm lopen voor de gemeenteraadsverkiezingen, beraden de Haagse bewindslieden zich op successen die zij kunnen 'cashen' voor de Kamerverkiezingen in 2007. Met hun staven pluizen zij naarstig de portefeuilles door op zoek naar projecten waarmee zij de eigen geografisch of electorale achterban hebben weten te plezieren; fiscale aftrekposten, specifieke subsidies, de vestiging van (overheids)kantoren of infrastructurele werken.
Doorgaans zijn 'pork and barrel' voor de achterban kort nieuws, met één uitzondering: de infrastructuurprojecten. Zij blijven lang zichtbaar en de omstreden werken wacht het droeve lot lang onderwerp van debat te zijn. Ook al kosten ze teruggerekend naar jaarlasten vaak geen fractie van ander betwistbaar beleid.
Zo is in de VS de storm nog maar net gaan liggen rond de 'bridge to nowhere', het project in Alaska om voor ruim driehonderd miljoen dollar een dun bevolkt gebied met achtduizend inwoners te verbinden met het naastgelegen eiland, waar tachtig mensen wonen. Alleen door keiharde politiek te bedrijven wisten de vertegenwoordigers van Alaska, Ted Stevens en Don Young, die in het Congres op sleutelposities zitten, te voorkomen dat het geld voor deze achterbanverbinding werd benut voor het door de orkaan getroffen Louisiana. Uiteindelijk werd de brug uit het wegenplan gestemd, maar het geld werd wel ter compensatie aan Alaska toegekend. Dus die brug die komt er wel, alle stampei binnen de Republikeinse partij en vernietigende publicaties door pressiegroepen ten spijt.
Ook Nederland kent regelmatig debat over nut, noodzaak en kosten van bruggen en tunnels. Denk maar aan de iets te groot uitgevallen Willem-Alexanderbrug bij Tiel, waar jarenlang tol is geheven om toch wat uit de kosten te komen. Of de eerst omstreden Erasmusbrug van Ben van Berkel in Rotterdam, de elegante 'zwaan' die niet alleen duurder was dan alternatieve verbindingen maar ook eerst leed aan kinderziekten. Of het adembenemende trio bruggen Harp, Citer en Luit van Santiago Calavatra, machtige bouwwerken over de bescheiden ringvaart van Haarlemmermeer, die duurder uitvielen en te snel zouden roesten.
Nee, er is maar een troost bij al te fors of duur uitgevoerde bruggen: hun schoonheid. Als er dan toch achterbanverbindingen moeten komen, stop het niet in onzichtbare subsidies of schimmige aftrekposten, maar bouw vooral hele mooie bruggen. Wie weg wil dromen moet eens de afbeeldingen van de Erasmusbrug googlen, of www.calavatra.com opzoeken. Alleen dan begrijp je het verzet van de Stichting Boogbrug die een al tien jaar ongebruikte oude boogbrug over de waal bij Zaltbommel wil redden van de sloop. Wie eenmaal gegrepen wordt door de schoonheid van al die mooie bruggen, vergeeft het zijn bestuurders dat ze soms iets te groots, te moois laten bouwen. Zelfs de brug over Tongass Narrows in Alaska ziet er op tekening al fantastisch uit.