Column Binnelands Bestuur dd 15 september 2006
Zwartboek. Het kan u niet ontgaan zijn dat de film deze week gaat draaien. Kranten, tijdschriften en televisie stonden bol. Hoe verguld Thom Hoffman was met zijn rol in de film. De verbluffende schoonheid van Carice van Houten, die nu al een Hollywoodcarrière voorspeld wordt. De talloze interviews met Paul Verhoeven, die de film beschouwt als een nieuwe mijlpaal in zijn oeuvre. Zelfs de lange weg tot financiering van de film met het hoogste Nederlandse filmbudget aller tijden is breed uitgemeten. Neen, rond de communicatie van de film is weinig nagelaten, heel Nederland mag het weten. U gelieve zich allemaal aan het loket te vervoegen, Albert Heijns bioscoopactie met tweede kaartje gratis is nog net niet voorbij.
Hoe anders gaat het dit jaar in de aanloop naar prinsjesdag. Tenzij een ambtenaar een tasje achterlaat in de trein, of een journalist ergens in een departement ontdekt dat de ‘clean-desk-policy’ een papieren tijger blijkt, wacht Nederland tot de Derde Dinsdag in zalige onwetendheid de plannen af die het semi-missionaire kabinet ons bereid. Een strikt embargo leidt dit jaar vooralsnog tot stilte rond de begroting. Haagse voorlichters zitten op hun handen, behalve die van Zalm dan. Allen beseffen dat de goednieuwsshow van Gerrit Zalm prinsjesdag domineert, zijn laatste en grootste. Eindelijk zwarte cijfers! Vakministers weten dat ze weinig ruimte zullen krijgen die dag, hoe zuur dat ook is voor zwaarbevochten beleidsdoorbraken, briljant vrijgespeelde extra budgetten of andere zoetjes voor het volk.
Het is ook voor de premier een rare vertoning. Kon hij vorig jaar nog vrolijk eind augustus zijn schriftje voorlezen vol goed nieuws, vooruitlopend op prinsjesdag, dit jaar moet ook hij zwijgen. Een fijne streek die de VVD hem geleverd heeft met dit strikte embargo op nieuwsuitingen. Over ruim twee maanden verkiezingen, eindelijk zoet maar de minister-president moet zwijgen, alle aandacht voor VVD-er Zalm. Communicatief is dit embargo dus alleen winst voor Zalm.
Als burgers staat ons volgende week een bombardement aan informatie te wachten. Dinsdag tot donderdag zullen de media vergeven zijn van prinsjesdagnieuws. Maar daarna wordt het weer snel stil. De Kamer gaat donderdagavond weer dicht en het gewone leven herneemt zich. De grote vraag is, of zo’n korte periode van heel veel nieuws ineens effectiever zal blijken dan bijvoorbeeld de uitgekiende, wekenlange spanningsopbouw rond de film Zwartboek. Ik denk het niet. Te veel informatie ineens is ook zo weer weg. Het zou me daarom niets verbazen wanneer volgend jaar weer een ander regime wordt gekozen in de aanloop naar prinsjesdag. Of als komende dagen toch her en der wat nieuws naar buiten lekt van vakministers. Want ook zij willen graag in de krant met hun zoet.
