Column Binnelands Bestuur dd 26 januari 2007
‘Het zijn net mensen’ is de prikkelende titel van het veelgeprezen boek van Joris Luyendijk over zijn correspondentschap in het Midden-Oosten. Het was voor hem vaak een hele opgave om in alle hectiek steeds de opvatting van de bevolking te moeten peilen in landen waar hele en halve dictators echte opinieonderzoeken en volksraadplegingen verbieden (of deze manipuleren) en veel , burgers vrezen voor het geven van hun mening. Zo haalt Luyendijk de anekdote aan van de kluiskraak waarin ‘de verkiezingsuitslag van het volgende jaar werd gestolen’. Vaak lijken alleen door het westen gesponsorde criticasters en activisten, de ‘donor darlings’, bereid hun mening te geven. Maar ook merkte Luijendijk op hoezeer verslaggeving en daarmee onze beeldvorming wordt bepaald door de toon en woordkeus van de correspondenten. Ook de titel van deze column, die vorige week als kop in vrijwel alle kranten verscheen, is daar zo’n voorbeeld van.
Bij eerste oogopslag lijkt het een daad van altruïsme of tenminste het inlossen van een schuld, Israël betaalt (de rekening, de schuld?) aan de Palestijnen. Betere lezing leert dat het niet gaat om het betalen van een openstaande rekening, maar om het overmaken van 100 miljoen dollar. Als gunst? Geenszins. Israël int bijna 500 miljoen euro belastinggeld per jaar voor de Palestijnen. Na de verkiezingsoverwinning van Hamas vorig jaar heeft Israël de overdracht van dit belastinggeld stopgezet. Mede hierdoor is de Palestijnse overheid in financiële problemen gekomen. De ‘betaling’ is dus niets meer dan het voldoen aan verplichtingen die men had, geenszins een gunst. Maar dan nog wel een met een duidelijk oormerk en oogmerk. Niet voor ambtenarensalarissen maar ‘ter ondersteuning van de presidentiele garde’ van President Abbas. De met Abbas concurreerde Hamaspartij reageerde kwaad op deze beperkingen aan de besteding van het geld. "Dit geld moet worden gespendeerd volgens Palestijnse prioriteiten. Het is niet aan Israël om te beslissen waaraan het wordt uitgegeven", stelde men.
Ook in Nederlandse krantenkopen komt wel verwarring voor over overheidsfinanciën. Toen het parlement enkele jaren geleden na afloop van een jaar vaststelde dat niet alle budget was besteed, wilde men het restant in de woorden van de toenmalige kamervoorzitter Weisglas ‘overmaken’ aan Financiën, ‘teruggeven’ zei hij letterlijk. ‘Parlement stort geld terug in schatkist’ aldus de Volkskrant destijds’. Een misverstand natuurlijk; er was geen geld ‘over’ dus ook niets ‘over te maken’, men had alleen niet alles ‘getrokken’ op het maximale budget.
Nog principiëler is de vraag ‘wat te doen’ met overschotten nu het kabinet weer een positief jaarsaldo van drie miljard meldt over 2006. Mag een kabinet eigenlijk beleidsmatig streven naar overschotten? En hoe deze dan te besteden? Extra uitgaven in het jaar erna, lagere belastingen, staatsschuldaflossing, iedere burger €200 in handen? ? De onderhandelaars Balkenende, Bos en Rouvoet zullen er zich een mening over moeten vormen.
Toen zich enkele jaren geleden in de VS een overschot voordeed en de partijen daar bakkeleiden over de bestemming was een schrijver van een ingezonden brief erg stelling. Het geld moest terug naar de belastingbetaler. Want, hield hij de politici voor die dansten om de pot met geld: ‘Its not your money, it’s our money’’.
maandag, januari 29, 2007
donderdag, januari 11, 2007
Geld speelt geen rol
Column Binnenlands bestuur dd 12 januari 2006
‘Het heerlijkste hotel van Nederland, een must voor iedereen die van rust, stijl en heerlijk eten houdt’. Dat hotel is volgens bezoekers van een reiswebsite te vinden in Lauswolt. En tja, wie misgunt het de onderhandelaars die onder leiding van informateur Wijffels hier de coalitiegesprekken startten. Maar eigenlijk had ik de onderhandelaars verwacht in de buitenruimten van de aloude Woodbrokers, bijvoorbeeld in Barchem (geadverteerd als ‘unieke plaats voor zelfbezinning’) of in Bentveld. Christelijk-sociale bezinningsoorden zonder het prijskaartje van Lauswolt. En Bentveld heeft ook goede recensies. ‘Vriendelijke personeel, zeer verzorgd ontbijt en nette kamer’.
Maar goed, nu de echte vraag; waar staat de Christenunie financieel-economisch? Puur links zoals Rutte verkondigde of, zoals een CDA-commentator zei; Christelijk Groen Links ? Wat zal de partij willen verzilveren en hoe sluit dat aan bij de wensen van PvdA en CDA? Zal ze net zoals D66 destijds eigen claims inbrengen, zoals destijds D66 miljoenen voor onderwijs wist te verwerven?
Net als de andere partijen gaat de Christenunie in haar plannen uit van een behoedzame groeiraming van 1,75%. Haar streven naar een structureel overschot van 1% BBP op de rijksbegroting is bepaald niet links, eerder behoudend. En net als onder Zalm wil ze uitgaven en ontvangsten gescheiden houden, echter met twee verschillen. Als door belastingenmeevallers het EMU-saldo meer dan 1% meevalt, moet dat zo nodig uitgegeven kunnen worden. En bovendien moet de groeiraming na twee jaar herzien worden, wederom vooral bedoeld om niet de hand op de knip te (hoeven) houden bij fikse economische groei. Per saldo dus een evenwichtig macro-beleid dat wat dichter bij de PvdA zit dan bij het CDA (en vooral VVD).
Ook overigens kent de Christenunie in haar inhoudelijke keuzen een prachtige balans tussen CDA- en PvdA-preferenties. Lees maar: ‘Lastenverlichting (a la CDA) en een eerlijke en rechtvaardige lastenverdeling ; sterkste schouders, zwaarste lasten (a la PvdA). ‘Lage inkomens kunnen specifieke maatregelen tegemoet zien, onder meer via de zorgtoeslag en de huurtoeslag. (..) door de sterkste schouders de zwaarste lasten te laten dragen’. CDA en PvdA kunnen het zo nazeggen.
Eigenlijk is het overgrote deel van de Christenunie-agenda eenvoudig in te passen in het PvdA-CDA-spectrum maar is de partij bepaald niet linkser dan de PvdA.
Kleur bekent de Christenunie door tegen afschaffing te zijn van een fiscale aftrekpost die ‘vrouwen thuis houdt’. En anders dan waarschijnlijk de PvdA wil de Christenunie bestaande kinderopvangregelingen ten goede te laten komen aan alle gezinnen, niet alleen aan ouders die kinderen bij erkende dagverblijven brengen.
De Christenunie kan de benodigde zetels leveren voor een meerderheidscoalitie. Of de beide groten hen erbij willen, hangt niet af van materiële maar immateriële issues, net zoiets als de bestuurlijke vernieuwing van D66 in het vorig kabinet.
Hoe graag willen Bos respectievelijk Rouvoet meedoen? Rouvoet kent de ‘werdegang’ van D66. Scoren op materiele issues (zoals D66 extra onderwijsbudget uitonderhandelde) wordt door de eigen achterban uiteindelijk lager gewaardeerd dan resultaten op kernmerkende (immateriële) issues. Toch maar een paar dagen naar de Woodbrokers voor ‘zelfbezinning’?
‘Het heerlijkste hotel van Nederland, een must voor iedereen die van rust, stijl en heerlijk eten houdt’. Dat hotel is volgens bezoekers van een reiswebsite te vinden in Lauswolt. En tja, wie misgunt het de onderhandelaars die onder leiding van informateur Wijffels hier de coalitiegesprekken startten. Maar eigenlijk had ik de onderhandelaars verwacht in de buitenruimten van de aloude Woodbrokers, bijvoorbeeld in Barchem (geadverteerd als ‘unieke plaats voor zelfbezinning’) of in Bentveld. Christelijk-sociale bezinningsoorden zonder het prijskaartje van Lauswolt. En Bentveld heeft ook goede recensies. ‘Vriendelijke personeel, zeer verzorgd ontbijt en nette kamer’.
Maar goed, nu de echte vraag; waar staat de Christenunie financieel-economisch? Puur links zoals Rutte verkondigde of, zoals een CDA-commentator zei; Christelijk Groen Links ? Wat zal de partij willen verzilveren en hoe sluit dat aan bij de wensen van PvdA en CDA? Zal ze net zoals D66 destijds eigen claims inbrengen, zoals destijds D66 miljoenen voor onderwijs wist te verwerven?
Net als de andere partijen gaat de Christenunie in haar plannen uit van een behoedzame groeiraming van 1,75%. Haar streven naar een structureel overschot van 1% BBP op de rijksbegroting is bepaald niet links, eerder behoudend. En net als onder Zalm wil ze uitgaven en ontvangsten gescheiden houden, echter met twee verschillen. Als door belastingenmeevallers het EMU-saldo meer dan 1% meevalt, moet dat zo nodig uitgegeven kunnen worden. En bovendien moet de groeiraming na twee jaar herzien worden, wederom vooral bedoeld om niet de hand op de knip te (hoeven) houden bij fikse economische groei. Per saldo dus een evenwichtig macro-beleid dat wat dichter bij de PvdA zit dan bij het CDA (en vooral VVD).
Ook overigens kent de Christenunie in haar inhoudelijke keuzen een prachtige balans tussen CDA- en PvdA-preferenties. Lees maar: ‘Lastenverlichting (a la CDA) en een eerlijke en rechtvaardige lastenverdeling ; sterkste schouders, zwaarste lasten (a la PvdA). ‘Lage inkomens kunnen specifieke maatregelen tegemoet zien, onder meer via de zorgtoeslag en de huurtoeslag. (..) door de sterkste schouders de zwaarste lasten te laten dragen’. CDA en PvdA kunnen het zo nazeggen.
Eigenlijk is het overgrote deel van de Christenunie-agenda eenvoudig in te passen in het PvdA-CDA-spectrum maar is de partij bepaald niet linkser dan de PvdA.
Kleur bekent de Christenunie door tegen afschaffing te zijn van een fiscale aftrekpost die ‘vrouwen thuis houdt’. En anders dan waarschijnlijk de PvdA wil de Christenunie bestaande kinderopvangregelingen ten goede te laten komen aan alle gezinnen, niet alleen aan ouders die kinderen bij erkende dagverblijven brengen.
De Christenunie kan de benodigde zetels leveren voor een meerderheidscoalitie. Of de beide groten hen erbij willen, hangt niet af van materiële maar immateriële issues, net zoiets als de bestuurlijke vernieuwing van D66 in het vorig kabinet.
Hoe graag willen Bos respectievelijk Rouvoet meedoen? Rouvoet kent de ‘werdegang’ van D66. Scoren op materiele issues (zoals D66 extra onderwijsbudget uitonderhandelde) wordt door de eigen achterban uiteindelijk lager gewaardeerd dan resultaten op kernmerkende (immateriële) issues. Toch maar een paar dagen naar de Woodbrokers voor ‘zelfbezinning’?
Abonneren op:
Posts (Atom)