Column Binnenlands bestuur dd 12 januari 2006
‘Het heerlijkste hotel van Nederland, een must voor iedereen die van rust, stijl en heerlijk eten houdt’. Dat hotel is volgens bezoekers van een reiswebsite te vinden in Lauswolt. En tja, wie misgunt het de onderhandelaars die onder leiding van informateur Wijffels hier de coalitiegesprekken startten. Maar eigenlijk had ik de onderhandelaars verwacht in de buitenruimten van de aloude Woodbrokers, bijvoorbeeld in Barchem (geadverteerd als ‘unieke plaats voor zelfbezinning’) of in Bentveld. Christelijk-sociale bezinningsoorden zonder het prijskaartje van Lauswolt. En Bentveld heeft ook goede recensies. ‘Vriendelijke personeel, zeer verzorgd ontbijt en nette kamer’.
Maar goed, nu de echte vraag; waar staat de Christenunie financieel-economisch? Puur links zoals Rutte verkondigde of, zoals een CDA-commentator zei; Christelijk Groen Links ? Wat zal de partij willen verzilveren en hoe sluit dat aan bij de wensen van PvdA en CDA? Zal ze net zoals D66 destijds eigen claims inbrengen, zoals destijds D66 miljoenen voor onderwijs wist te verwerven?
Net als de andere partijen gaat de Christenunie in haar plannen uit van een behoedzame groeiraming van 1,75%. Haar streven naar een structureel overschot van 1% BBP op de rijksbegroting is bepaald niet links, eerder behoudend. En net als onder Zalm wil ze uitgaven en ontvangsten gescheiden houden, echter met twee verschillen. Als door belastingenmeevallers het EMU-saldo meer dan 1% meevalt, moet dat zo nodig uitgegeven kunnen worden. En bovendien moet de groeiraming na twee jaar herzien worden, wederom vooral bedoeld om niet de hand op de knip te (hoeven) houden bij fikse economische groei. Per saldo dus een evenwichtig macro-beleid dat wat dichter bij de PvdA zit dan bij het CDA (en vooral VVD).
Ook overigens kent de Christenunie in haar inhoudelijke keuzen een prachtige balans tussen CDA- en PvdA-preferenties. Lees maar: ‘Lastenverlichting (a la CDA) en een eerlijke en rechtvaardige lastenverdeling ; sterkste schouders, zwaarste lasten (a la PvdA). ‘Lage inkomens kunnen specifieke maatregelen tegemoet zien, onder meer via de zorgtoeslag en de huurtoeslag. (..) door de sterkste schouders de zwaarste lasten te laten dragen’. CDA en PvdA kunnen het zo nazeggen.
Eigenlijk is het overgrote deel van de Christenunie-agenda eenvoudig in te passen in het PvdA-CDA-spectrum maar is de partij bepaald niet linkser dan de PvdA.
Kleur bekent de Christenunie door tegen afschaffing te zijn van een fiscale aftrekpost die ‘vrouwen thuis houdt’. En anders dan waarschijnlijk de PvdA wil de Christenunie bestaande kinderopvangregelingen ten goede te laten komen aan alle gezinnen, niet alleen aan ouders die kinderen bij erkende dagverblijven brengen.
De Christenunie kan de benodigde zetels leveren voor een meerderheidscoalitie. Of de beide groten hen erbij willen, hangt niet af van materiële maar immateriële issues, net zoiets als de bestuurlijke vernieuwing van D66 in het vorig kabinet.
Hoe graag willen Bos respectievelijk Rouvoet meedoen? Rouvoet kent de ‘werdegang’ van D66. Scoren op materiele issues (zoals D66 extra onderwijsbudget uitonderhandelde) wordt door de eigen achterban uiteindelijk lager gewaardeerd dan resultaten op kernmerkende (immateriële) issues. Toch maar een paar dagen naar de Woodbrokers voor ‘zelfbezinning’?
