Column Binnelands Bestuur dd 17 augustus 2007
Het lijken barre tijden voor kleine beleggers die hun eerder dit jaar behaalde waardestijging zagen verdampen. Tien procent verlies in tien dagen, zonder uitzicht op betere omstandigheden, is geen pretje. Ook reuzenbelegger ABP zal wel even wat moeten calculeren welke deuk deze dip in de portefeuille slaat en welke gevolgen dit heeft voor de ambtenarenpensioenen. Zelfs voor beleggers in onze nationale trots ABNAMRO is onzeker geworden wat er aan het eind van de biedingsrace overschiet. Twee bieders, een gewijzigd bod, geen bieders?
Meer reden tot vreugde leek er –even- voor beleggers in het Rotterdamse Feyenoord. Die maakten een doorstart voor de club mogelijk door veel geld in te leggen in een ‘mandje’ van jonge talentvolle spelers. Bleek een van hen, jeugdinternational Royston Drenthe, twee voorzetten en een kopbal, zomaar meer dan vijftien miljoen op te brengen bij zijn verhuizing naar Real Madrid. Participanten kunnen meeprofiteren van zulke geslaagde transfers van Feyenoordtalenten maar helaas voor hen was Drenthe uit de beide mandjes gehouden.
Beleggers in het beursfonds Ajax wisten dit al jaren; toptransfers ten spijt heeft de koers van het aandeel nooit meer het niveau van de introductiekoers gehaald en daarom blijft het een ‘liefhebbersaandeel’. Leuk om te hebben maar het levert niets op.
Waarom dan de beweging in de politiek om toch weer ‘gouden aandelen’ te willen herinvoeren zoals bepleit door PvdA-kamerlid Ferd Crone met verrassende steun van SP tot VVD? Niet de verwachting dat de overheid een mooi rendement kan maken op haar aandelenbezit. De geschiedenis leert dat de overheid bepaald geen feilloze belegger is. Toen begin deze eeuw het voornemen bestond de torenhoog opgelopen KPN-aandelen af te stoten, werd er zolang gedraald met verkopen dat de opbrengst -na de gesprongen internetbubble- geen kwart meer was van ervoor - waarmee de kans op een enorme staatsschuldreductie was verkeken.
Nu lijkt men met de Europese herinvoering van ‘gouden aandelen’ twee vliegen in een klap te willen slaan. Enerzijds snelgeldfondsen dwarsbomen, die voor miljardenbedragen bedrijven kopen, herkapitaliseren, verkopen en vertrekken met veel winst maar een geplukt bedrijf achter laten - dat zelf niet goed meer kan investeren maar een kwakkelend bestaan gaat leiden. Men wijst dan wel op de Deense en Ierse KPN die dit overkwam. Anderzijds zou het heringevoerde gouden aandeel staatsbeleggers uit het Verre Oosten (en Middenoosten?) moeten afremmen bij het verwerven van belangen in westerse bedrijven.
Wat daarmee precies het probleem is – behalve geopolitieke motieven- wordt door de woordvoerders nog niet duidelijk gemaakt. Mogen de Chinezen ABNAMRO wel of niet kopen? Japanners DAF? Singaporezen Ajax?
Een zaak wordt echter al snel duidelijk. Vermenging van politieke en economische motieven bij de koop of verkoop van aandelenbelangen leidt al snel tot onzuivere, tijdelijk geldige redeneringen. Uiteindelijk zijn bedrijven, beleggers en werknemers daarmee slecht af. Borgen van publieke belangen kan effectief op andere wijzen dan via de koop van aandelenpakketten of herinvoering van ‘gouden aandelen’.
Straks maakt het parlement nog uit of Babel, Sneijder of Drenthe verkocht moeten worden. En zeg nu zelf ; daar hebben wij toch zelf veel meer verstand van dan politici?
