Column Binnenlands Bestuur dd 30 januari 2009
De prijs van de misdaad
Criminaliteit heeft vele gezichten. Van enkele heb ik de laatste jaren helaas meer dan een glimp opgevangen. Auto-inbraak, later een woninginbraak gevolgd door pinpasfraude en joyriding met de gestolen auto. Een paar fietsen weg. Een keer een tas met saaie nota’s. Als dit alles is, zult u denken, moet je wel een gelukkig mens zijn. Menigeen is minder goed af na een beroving of ander geweld.
De auto-inbraak kostte immers alleen een nieuw ruitje, de bank compenseerde het pasmisbruik, de verzekering vergoedde snel de schade van de woninginbraak en het bezoek van de technische recherche werd erg op prijs gesteld, vooral door de kinderen - daar zat weer een spreekbeurt in. Alleen de dure deuk van de joyriders zit er nog. En die fietsen, tja. Had ik er maar meer sloten op moeten hangen. Toch kost criminaliteit de gemiddelde Nederlander bijna tweeduizend euro per jaar. Hoe komt dat?
Onderzoekers van Justitie en CBS-statistici melden in een recent rapport, waarin zij alle posten opgeteld hebben, dat de criminaliteit Nederland jaarlijks 31,6 miljard kost. Ze noemen dat een lage schatting, een minimum. Waar slaat al die schade neer?
Ten eerste besteedt de overheid ruim zeven miljard aan preventie, opsporing, vervolging, rechtspleging, tenuitvoerlegging van straffen en reclassering. Ten tweede geven particulieren en bedrijven bijna vier miljard uit aan vooral preventie. En toch resteert er -alle preventie en opsporing ten spijt - een maatschappelijke schade van nog eens een miljard bij de overheid, ruim acht miljard bij het bedrijfsleven en zelfs elf miljard bij particulieren.
Ofwel, ondanks alle uitgaven aan en alle preventiemaatregelen van burgers en bedrijven kost criminaliteit de samenleving nog eens twintig miljard. Inbraakschade. Productieverlies door afwezigheid van werknemers, die slachtoffers van geweld zijn geworden. Energiediefstal van hennepkwekerijen. Fraude door werknemers of derden. Vernielingen. En letselschade, de grootste post. Een gederfd gezond levensjaar wordt tegenwoordig op 80.000 euro gewaardeerd. Het levenskwaliteitsverlies van geweldsmisdrijven maal 80.000 loopt op tot bijna negen miljard euro schade. Dat de overheid tot slot van het sommetje zelf ook jaarlijks een schade lijdt van om en nabij een miljard aan bijvoorbeeld belastingfraude (best een lage raming eigenlijk) is klein bier vergeleken met de schade van bedrijven en particulieren.
Is er nog iets goeds te melden? Nadat in de jaren 1980-2002 het aantal geregistreerde misdrijven jaarlijks steeg, is er vanaf 2002 een daling ingetreden. Over de oorzaak (preventie, opsporing, demografie, minder aangiften) wordt getwist maar het is een begin. Ook is er veel politieke aandacht voor. Alle voornoemde uitgaven in de hele keten van preventie tot strafoplegging stijgen van jaar tot jaar. Het kabinet wil dat de criminaliteit in 2010 met een kwart is afgenomen ten opzichte van 2002. Daar heeft het veel middelen voor uitgetrokken, zoals ruim duizend extra opsporingsambtenaren. Als het ook lukt om honderdduizend minder gestolen fietsen te bereiken, zal ik ze dankbaar zijn. Tot die tijd vertrouw ik op een extra slot op de deur en aan mijn fiets. De cijfers liegen niet.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten