Column Binnenlands Bestuur dd 24 april
Na mijn vorige relativerende column over de crisis bereikten me nu toch één onheilspellende mededeling en één weinig geruststellende.
De onheilspellende komt van universitaire economen. Hun boodschap is dat de raming voor 2010 (nulgroei) wel eens veel te positief kan zijn. Dit omdat de ergste pijn vooral zit bij de tegenvallende wereldhandel. Zelfs als de andere economieën zich weer herstellen, dan duurt het nog wel even voordat wij dat merken. Dan zal er door bedrijven fors minder verdiend worden en dus ook minder belasting worden betaald. Ook zullen de lagere pensioenuitkeringen minder belasting opleveren. Als dat waar is, zitten de overheidsfinanciën in 2010 in een veel diepere put dan het CPB en kabinet dachten. En dat betekent dat er echt veel meer te bezuinigen is dan verwacht.
Om weer een zogenaamd houdbaar tekort te hebben zou in de berekeningen van bijvoorbeeld EUR-professor Bas Jacobs ruim 5% BBP omgebogen moeten worden, dat is het ontstellende bedrag van 30 miljard per jaar. Om het in perspectief te zetten, de verhoging van de AOW-leeftijd levert (maar) 4 miljard op. Waar dat vandaan moet komen? Tja, uit van alles, zie daarvoor de lijsten van (de nieuwe overheidsmanager van het jaar?) Ronald Gerritse.. Zorg, wonen, subsidies, lonen, van alles wat is nodig om echte besparingen te genereren..
Een groot probleem is echter dat burgers en bedrijven die weten dat er een ‘ongedekte rekening’ aankomt, erg terughoudend zullen zijn met aanschaffingen. Veiligheidshalve zullen zij blijven sparen in plaats van te investeren en consumeren, straks moeten zij immers rekening houden met tja, wat allemaal? Geen gratis studieboeken of geen studiefinanciering meer voor kinderen? Hypotheekaftrek aangepast? Lokale lasten? Sparen voor een prepensioen? Zorg sterker voor eigen rekening? Versmalling AWBZ? Hogere winstbelasting , minder aftrekposten? Júist dat ‘niet weten’ kan verlammend werken, en de economische motor, die ontsparingen, investeringen en consumptie behoeft, verhinderen weer te gaan draaien.
Snel en fiks bezuinigen vanaf 2011 is – hoe pijnlijk ook- broodnodig. Nu –het nog crisis is- daarover beslissen is eigenlijk het beste. Er is geen groter lijden dan het lijden dat men vreest. Geef dus beter aan wat er na 2011 gaat gebeuren en maak dat inzet van de verkiezingen. Liever dat in plaats van de nu redenering van Bos, de weinig geruststellende. Die luidt dat het kabinet weliswaar vanaf 2011 gaat ombuigen, maar dat we nog niets kunnen zeggen waarop bezuinigd wordt,. Die keuzen maakt men niet nu, want dat is óver het eigen politieke heen regeren’ en dat mag niet. Het nieuw kabinetsidee om een wetsvoorstel in te dienen dát Nederland gaat ombuigen, een Stabiliteits- en GroeiPactwet, is een te lege huls. Ze schenkt bedrijven en burgers onvoldoende vertrouwen ‘dat het goed komt’. De crisis en het geslonken vertrouwen in de economie en overheid, vergt daarom dat het kabinet nu al laat zien wat men na 2011 veranderen wil en dat men dit onderwerp maakt van de verkiezingen. Dan regeert men wel over het graf heen. Crisistijden vergen echter buitengewone maatregelen. Bij Miljoenennota 2010 zou een verkenning gereed moeten kunnen zijn..
Geen opmerkingen:
Een reactie posten