Recensie voor BinnenBereik september 2009 van 'Veranderdiagnose' van Rob van Es
In Amerika wordt aan universiteiten wel gesproken over ‘the art and science of public administration'. Of ook wordt de vraag wel gesteld; is bestuurskunde en wetenschap of een ‘kunst’. Goede vraag. Door besturen een kunst te noemen ontstaat er meer ruimte om het vak van overheidsbestuurd(der) ook esthetisch te beschouwen. Elegante interventies. Schoonheid. Gelaagdheid. Zelfs een dringende bezuiniging, een afwijzing kan bot of elegant worden gerealiseerd. Het gaat te ver om ambtenaren kunstenaars te noemen maar 'alleen maar' bureaucraat zijn ze ook niet.
Het managementboek van het jaar 2009 'Veranderdiagnose' probeert de lezer te helpen goed te diagnosticeren. Eerst goed kijken, luisteren, voelen voordat een veranderdiagnose of zelfs een verbeterplan wordt overwogen. Immers, als de diagnose niet deugt zal de gekozen interventie de problemen niet snel oplossen. Maar diagnosticeren is een hele kunst, betoogt Rob van Es, wetenschapper en consultant. Waarnemen en betekenis geven zijn de sleutel tot een goede diagnose. En met een keur aan –soms bekende- illustraties laat hij de lezer meekijken en opnieuw kijken. Vaas of gezicht, konijn of eend, oudje of jonge dame?
Daarna gaat hij uitgebreider – en theoretischer- in op ‘de onderstroom van organiseren’, emoties. De wat theoretische verhandelingen worden dan opeens weer aardig omdat hij een keur aan kunstuitingen gebruikt om die emoties te illustreren. Via stills van filmfragmenten en gedichten wil hij die emoties ‘voelbaar’ maken. Charlie Chaplin die in de film ‘Modern times’ het ‘scientific management’ een gezicht gaf. Gedichten van Judith Herzberg die de weg openen om meer intuïtief en adaptief te denken. Uitgebreid staat hij bij wijze van een casus stil bij een schilderij van Velazques en belicht ieder van de geportretteerden afzonderlijk uitgebreid, een oefening in waarnemen, inleven en betekenis geven.
Het levert tezamen een rijk boek op. Inhoudelijk niet eenvoudig, er is wel heel wat organisatiekundige voorkennis nodig en bekendheid met literatuur(analyse) of kunstkritiek is behulpzaam, maar wie zegt dat een boek makkelijk moet zijn?
Een zaak valt me tot slot op. Dat dit boek tot managmentboek van het jaar is gekozen is verheugend voor de auteur. Maar qua thematiek had ik verwacht dat er een boek gekozen zou worden die dichter op de actualiteit zou staan, nu we na september 2008 in een ongekende snelle, diepen en brede economische crisis zijn gekomen. Hoe komen bedrijven, organisaties en managers daar doorheen en uit. Misschien is dat boek nog niet geschreven, dat wordt dan tijd. Anders had ik zeker gekozen voor ´De prooi´ van Jeroen Smit over het wel en wee van de ABNAMROtop, een fascinerend boek, ook nu nog.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten