Rechtse hobby’s

Column Binnenlands Bestuur dd 27 augustus 2010
Er is geen groter lijden dan het lijden dat men vreest. Toch leidt de vrees voor een rechts kabinet tot -verder anekdotische- initiatieven van de groep die met stickers laat zien welke uitgavenposten ofwel ‘linkse hobby’s’ kunnen verdwijnen als rechts regeert. Op het internet post men bij www.linksehobby.nu/ de voorbeelden. Vooral kunst, cultuur en zorg zouden veel te vrezen hebben van rechts. Maar wanneer is iets een financiële of politieke hobby, hoe kunnen hobby’s ontstaan en tot slot, zijn er ook rechts hobby’s?
Met hobby’s wordt waarschijnlijk gedoeld op uitgavenposten die vooral van één politieke zijde (bijvoorbeeld links) steun hebben maar desondanks toch door de brede volksvertegenwoordiging geaccordeerd zijn. Ergens in het proces van begrotingsonderhandelingen lukt het de minderheid een meerderheid te krijgen voor de eigen ideeën. Hilarisch zijn de Amerikaanse voorbeelden van zogenaamde ‘pork & barrel’ waar politici in ruil voor steun aan een begrotingswet allerlei kleine voordeeltjes voor hun eigen staat er uit slepen. Daar worden hobby’s vooral gerealiseerd als gevolg van het systeem van regionale volksvertegenwoordigers, die eigen belangen realiseren in het begrotingsproces
Maar waarom zouden CDA en VVD ooit ingestemd hebben met het ontstaan van linkse hobby’s? Er lijkt me maar een aannemelijke verklaring. Die is dat ze een klein kwaad gedogen en steun geven aan een linkse hobby om een eigen resultaat te boeken. Wat zijn de rechtse hobby’s? Voor het CDA vast de financiering van het bijzonder onderwijs, BTW-vrijstellingen voor boeren en tuinders, laag BTW-energietarief voor kerken (en moskeeën), de giftenaftrek aan kerken. Voor de VVD de hypotheekrenteaftrek natuurlijk, de JSF (of niet meer?), fiscale faciliteiten voor ondernemers en subsidies voor het bedrijfsleven? Voor Wilders steun aan pro-Israelgroepen?
Komt er een einde aan rechts hobby’s als links regeert en vice versa? Ik denk het niet. De werkelijkheid is dat we in Nederland een oneindig genuanceerd land zijn. Vrijwel alle linkse hobby’s hebben ook de steun van rechts en vice versa. Ook de VVD heeft een diepe verbinding met bijvoorbeeld kunst en cultuur. De helft of meer van de besturen van muziek-, toneel- en dansgezelschappen bestaat uit rechtse stemmers, ex- politici of hun levensgezellen. De VVD had lange tijd als vrijwel enige partij in haar programma staan dat één procent van de rijksuitgaven naar kunst en cultuur moest gaan.
En de gezondsheidszorg dan? Moet die lijden onder rechts? Niet meer dan onder links. Ook onder CDA- en VVD ministers zijn de zorguitgaven tomeloos gegroeid, jaar in, jaar uit, meer dan begroot. En geen enkele CDA- of VVD-minister van Financiën heeft daar een stokje voor kunnen steken, enkele pogingen te spijt. Met de PvdA in het kabinet zou ook op zorg omgebogen worden, met de PVV erbij wordt dat niet per se veel slechter.
Als er al een heuse rechts hobby te noemen valt, is dat om links op de kast te krijgen door vileine, halfware of net onder de gordel geplaatste plaagstootjes. Resultaat gegarandeerd.