maandag, januari 18, 2010

Eerst het boek, dan de film?

Recensie BinnenBerijk, februari 2010
Ben Tiggelaar noemt hem een ´kippenvelexpert´, psychotherapeut, trainer en nu ook schrijver Manfred van Doorn. Hij heeft volgens Tiggelaar een encyclopedische filmkennis, met ruim veertienduizend dvd’s in huis. ‘Bij een training voor managers kreeg hij de halve zaal aan het huilen met een paar filmfragmenten en vervolgens besprak hij enkele indringende lessen op het gebied van leiderschap met hen’.
Geen wonder dat er door mensen die hem kennen is uitgekeken naar zijn misschien wel Magnum Opus, het boek over leiderschap met de wel heel prikkelend eenvoudige titel, ; Het wiel opnieuw uitvinden’.
De kern van dit inderdaad imposante boek -voorzover je dat kunt samenvatten- is : Leiderschapsontwikkeling is een proces langs opeenvolgende stadia van ontwikkeling. Niet dat Van Doorn een boek schrijft hoe het ‘moet’ en tips en trucs neerpent of zelfs maar de claim van waarheid heeft. ‘Een enkelvoudige ‘hoe moet het’ of ‘zo is het’ waarheid kunnen we niet eenvoudig kennen maar het is vruchtbaarder te leven met een aantal onverzoenbare waarheden dan dat we een deel van de waarheden tot ongewenst verklaren’.
Wat voor boek is het dan wel? Een heel systematisch boek, waarin hij op geheel eigen en hoogst originele wijze de door hem onderscheiden stadia steeds uitvoering toelicht. Hoe? Kenners van Van Doorn weten wat zijn unieke werkwijze is: met eens stortvloed aan filmbeelden die hij in het boek dia voor dia becommentarieert, uiteenrafelt, op details uitpluist en inpast in het grote verhaal over leiderschapsontwikkeling.
Na dit boek en de uitleg van Van Doorn heb je opeens een alibi om alle Disneyfilm -samen met de kinderen maar zonder kan ook- weer te bekijken. Maar kun je tegelijkertijd niet meer ‘gewoon’ naar je oude lievelingsfilm kijken, want je ziet er opeens ‘patronen’ - en kan die patronen weer een plaats geven in het grotere ‘Bildungs’verhaal van leiderschap en ontwikkeling Van Doorn. Haal ze er maar bij, van ´Notting Hill´ tot ´Once upon a time in the west´.
Een betoverend boek dus, 300 bladzijden plaatjes kijken, meelezen, boekzappen en heen en weerflippen. Geen gewoon van kaft tot kaft boek. En tja, dan ga je gaandeweg wel bedenken dat een boek een laten we zeggen heel 19e eeuwse wijze is om het grote verhaal te vertellen. Want wie alle plaatjes en praatjes leest, snakt gaandeweg naar de echte bewegende beelden, wil filmmuziek en –stemmen horen. Zonder de – voor wie hem kent- aanstekelijke presentatiewijze van Van Doorn zelf is het boek soms ook wel hele stevige, omvangrijke kost. Dan wens je als lezer weer naar een 21e eeuwse vorm. Bijvoorbeeld een begeleidende website vol fragmenten, voorafgegaan door of met voice over van Van Doorn, met chat- of commentaarmogelijkheden van andere kijkers, beeld en geluid. Met regelmatige updates, revisies en aanvullingen van de laatste films. Kortom, met alles wat een eenmalig boek over leiderschap en ontwikkeling via een stortvloed aan afgedrukte filmbeelden en commentaren nu eenmaal nooit kan bieden.
En toch. Er is hoop. Wie zo’n magnum opus kan produceren moet ook in staat geacht worden die website te realiseren. Hijzelf of navolgers.