zondag, juli 31, 2011

Falen als noodzaak

Column Binnenlands Bestuur dd 29 juli 2011
Alle goede wil ten spijt komt de loop er niet echt in. De optredens van de artiesten kunnen de caravan- en tentbewoners niet vermurwen onder hun schaduwplekjes vandaan te komen. Dan staat de lokaal vermaarde zanger of zangeres dus weer voor een lege campingkantine Engels covers in het Italiaans te koeterwalen. Na afloop vertrekt de artiest met zijn gage, groter dan de geboekte baromzet van de dag.
Er is veel mislukt ondernemerschap, klein en groot. Fusies, overnames, mislukkingen liggen op de loer en hebben bedrijven als Ahold en ABNAMRO geruinieerd. Gebrekkig risicomanagement en naïef-optimistische scenario’s hebben pensioenfondsen en beleggingsinstellingen ten gronde gericht. Niet alleen in het klein falen ondernemers.
Ook in de publieke sector komen fiasco’s voor. Er is door bestuurskundigen heus studie van gemaakt en –hoewel het lijkt op ramptoerisme- is het vermakelijke zomerlectuur. Over mislukte snelwegen, waar voor miljoenen aan aansluitingen zijn gemaakt die nooit zijn benut. Of nooit gebruikte metrostations en andere infrastructurele werken. Arbeidsmarktprogramma’s die miljoenen kosten en weinigen aan de bak helpen.
In de private sector wordt wel gezegd dat een onderneming soms pas kan slagen als er eerst 2-3 voorgangers failliet zijn gegaan. De eerste exploitanten kunnen de rente- en aflossingskosten van de nieuw gebouwde tolbrug, tophotels of vakantieparken nauwelijks opbrengsten. Pas na enkele faillissementen en afschrijving van geïnvesteerde middelen krijgt de derde exploitant een redelijke kans van slagen.
Het is de tragiek van het ondernemerschap maar ook –voor wie oog heeft voor het grotere plaatje- een kleine troost. Alleen na mislukkingen en het nemen van verlies ontstaat er soms iets moois.
Als we met die ogen kijken naar de verhouding van Europa tot Griekenland is er misschien een wat mildere benadering van het grote Europese project mogelijk. De nu en komende weken en maanden afgesproken reddingsacties zullen zeer waarschijnlijk falen. Tot er echt fors op verstrekte leningen wordt afgeschreven zal Griekenland niet meer in balans komen, alle goede wil en mooie woorden ten spijt. De verdiencapaciteit van het land is gewoonweg niet meer toereikend alle ontstane schulden te compenseren. Daaraan helpt geen grove, verwijtende of ronduit beledigende taal, geen parlementair debat of motie of wat dan ook. De Jager , Rutte en collega’s kunnen kiezen uit twee soorten falen. De ene is Griekenland deze maanden laten vallen en daarmee het risico lopen van een kettingreacties van bank- en landfaillissementen. Dat is spelen met vuur en politiek en economisch onacceptabel. De andere is Griekenland blijven redden tot er ergens komend jaar geen redden meer aan is, hetgeen enkele ministers van Financien van Eurolanden of zelfs regeringen de kop kan kosten wanneer leningen worden afgeschreven. Pijnlijk maar noodzakelijk om zo het project Europa te redden.
Het is niet fijn om dat beleidsfalen aan te zien, omdat de rekening wel betaald moet gaan worden. Maar het is onvermijdelijk om het geldelijk verlies op enige termijn te accepteren ten dienste van grotere belang van het project Europa waarvan we nu een groeistuip waarnemen.

Geen opmerkingen: