Column Binnenlands Bestuur dd 4 februari 2011
Binnenkort wordt bekend wie het nieuwe, derde collegelid wordt van de Algemene Rekenkamer. Is dat belangrijk zult u denken? Wie zijn de andere dan?. Inderdaad zijn de drie leden best onbekend , misschien met uitzondering van Saskia Stuiveling die al 26 jaar (zesentwintig!) lid is van dit college en al meer dan een decennium de status van president geniet. Kom daar nog maar eens om in Den Haag vandaag de dag. Dus een frisse benoeming op zijn tijd is best belangrijk.
De Algemene Rekenkamer controleert of het Rijk geld uitgeeft en beleid uitvoert zoals het de bedoeling was. We hebben daarom belang bij een ijzersterke Rekenkamer die als tegenmacht het bestuur controleert. Zeker ook omdat parlement en pers controle op de uitvoering van beleid en besteding van geld nu eenmaal niet tot hun favoriete tijdverdrijf rekenen, maar hun aandacht veeleer naar nieuw beleid laten uitgaan.
Vroeger was het zwaartepunt van het werk van de Rekenkamer de controle op de rechtmatigheid van uitgaven. Daar is nu weinig meer te halen. Al een jaar of vijftien krijgen alle departementen goedkeurende verklaringen over hun jaarstukken, resterende tekortkomingen vallen vaak weg in de tolerantiemarge dus veel vuurwerk is er niet meer te vinden. Geen wonder derhalve dat er op een enkele na geen accountants meer te vinden zijn in de top van de Rekenkamer.
Onze Rekenkamer moet het vandaag de dag hebben van kritische onderzoeken naar de doematigheid en effectiviteit van beleid. Deels in stilte, gewoon door gedegen werk af te leveren, deels door de trom te roeren en ministers publiekelijk ter verantwoording te roepen. En dat is een kunst op zich. Weigerachtige ministers die onvoldoende informatie verstrekken moeten met de wet in de hand worden aangesproken, opdat het onderzoek voortgang kan vinden. En ongeacht wie er minister is en of het nu uitkomt of niet, resultaten van onderzoek moeten stante pede openbaar worden gemaakt,. En door ministers gedane toezeggingen moeten wel echt worden nagekomen, de 300 Rekenkameronderzoekers letten daar op .
Reuze jammer daarom dat de benoeming van een collegelid zo’n politiek circus is. De grote drie partijen leveren vrijwel standaard een lid, een enkele uitzondering daarop betrof Maarten Engwirda van D66 – maar ook dat is al weer lang geleden. Is daarom na het recente vertrek van Gijs de Vries de VVD gewoon weer ‘aan de beurt’? Je mag het hopen van niet. Toch is die kans daarop groot, omdat het nu te benoemen lid denkbaar de opvolger wordt van de over enkele jaren afzwaaiende Stuiveling, dus de VVD zal stevig inzetten.
Maar dan dit. De inmiddels openbare gepubliceerde lijst–uniek voor Den Haag- van 6 sollicitanten telt een buitengewoon gekwalificeerde kandidaat, ex-parlementariër Kees Vendrik . Niet omdat GroenLinkser Vendrik van ‘de goede partij’ is, maar louter en alleen omdat hij van alle kandidaten het grootste vermogen heeft om vanuit deskundigheid en ervaring de regering constructief tegen te spreken. Dus maak Kees svp lid en straks President. Kan hij gelijk nut, noodzaak en kosten van de missie naar Kunduz onderzoeken.
